Platońskie rozważania nad Prologiem Ewangelii św. Jana
Książka Droga orła jest zbiorem dwudziestu krótkich esejów poświęconych Prologowi Ewangelii św. Jana, zainspirowanych tradycją chrześcijańskiego platonizmu. Tytułowy orzeł – który już w Iliadzie Homera obdarzony jest wzrokiem nie tylko patrzącym szeroko, ale dostrzegającym z wysoka nawet drobne szczegóły – to symbol filozoficznej kontemplacji, która ogarnia rzeczywistość jako sensowną i harmonijną całość. W swoich esejach autor sięga zarówno do starożytnych i średniowiecznych komentarzy do Prologu Ewangelii św. Jana (Orygenes, Jan Chryzostom, Augustyn, Eriugena, Tomasz z Akwinu), jak i do pisarzy nowożytnych, takich jak B. Pascal, A. Mickiewicz, J.R.R. Tolkien czy C.S. Lewis. Książka stanowi próbę znalezienia odpowiedzi na kryzys sensu we współczesnej kulturze, pogrążonej we fragmentacji i polaryzacji.
Droga orła. Platońskie rozważania nad Prologiem Ewangelii św. Jana to książka nietuzinkowa wśród polskich publikacji naukowych, ważna i niezwykle potrzebna współczesnym polskim czytelnikom. Jest ona przede wszystkim jednak mądra. Autor z budzącą podziw erudycją, przekraczając projekt podręcznika akademickiego, wprowadza nas na platońskie ścieżki poszukiwania prawdy o Bogu, świecie nas otaczającym, człowieku otwartym na wieczność w Bogu. One to przez ponad dwa tysiące lat kształtowały człowieka Grecji i Rzymu, mieszkańców chrześcijańskiej Europy, mając wpływ także na współczesny świat idei, określających nasze poznanie i życie. Dzisiaj pośród kakofonii sprzecznych ze sobą poglądów, podobnie jak u początków chrześcijaństwa, potrzeba, aby zostały one na nowo zauważone, usłyszane i zrozumiane. Punktem wyjścia dla swego wprowadzenia prof. Mateusz Stróżyński uczynił tekst objawiony: Prolog do Ewangelii św. Jana (J 1, 1-14), będący genialnym streszczeniem orędzia o odwiecznym Słowie, które stało się człowiekiem, aby temu człowiekowi, także nam czytelnikom, dać moc stania się dziećmi Bożymi. Platońska filozofia i Boże objawienie twórczo spotkały się, aby jak dwa skrzydła orła wznieść nas do nieba.
Czy można zgłębić to, co niezgłębione? Zrozumieć to, co niezrozumiałe? Nazwać to, co nienazywalne? Próbowali tego dokonać wielcy myśliciele na przestrzeni historii. Autor Drogi orła, korzystając z ich dorobku, zaprasza Czytelnika do wspólnych rozmyślań na te tematy, odnosząc się do Prologu Ewangelii św. Jana. W książce poznamy różne perspektywy – filozofów starożytności, Ojców Kościoła, średniowiecznych mędrców, Inklingów z Oksfordu oraz współczesnych intelektualistów. Autor sprawnie prowadzi nas przez ich idee, które uzupełniają się, spierają i w specyficzny sposób prowadzą dialog ze sobą. Tę książkę warto czytać w skupieniu, rozważając głębokie pytania o naturę Boga i naszą ludzką ograniczoność w pojmowaniu Go, którą pragniemy wciąż przekraczać. Ta konfrontacja Bożych prawd z ludzkim pojmowaniem pozwoli nieustannie zachwycać się Jego Potęgą.
Mateusz Stróżyński
Mateusz Stróżyński, prof. dr hab., filolog klasyczny, filozof, psycholog i psychoterapeuta. Badacz tradycji platońskiej od antyku do czasów współczesnych, związany z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Cambridge Centre for the Study of Platonism. Współzałożyciel i redaktor Antigone, największego w ostatnich latach czasopisma anglojęzycznego popularyzującego kulturę antyczną. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych i kilku książek, m.in. Filozofia jako terapia w pismach Marka Aureliusza, Plotyna i Augustyna (Wydawnictwo UAM, 2014); Adam Mickiewicz, Metaphysical Poems, ed. J. Fiećko, M. Stróżyński (Brill, 2023) oraz Plotinus on the Contemplation of the Intelligible World: Faces of Being and Mirrors of Intellect (Cambridge University Press, 2024).
Tematyka publikacji Fundacji Prodoteo obejmuje dziedziny nauk humanistycznych oraz teologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem problemów apologetyki, filozofii, nauk o religii i kulturze. Do bardziej szczegółowych zagadnień omawianych w publikowanych pracach zaliczają się metodologia apologetyki, filozofia nauki i przyrody oraz analiza relacji między nauką a religią, argumentacja na rzecz teizmu chrześcijańskiego z uwzględnieniem kontekstów współczesnych, reguły krytycznego myślenia i ich zastosowanie w sporze między teizmem i ateizmem. Publikacje do tłumaczenia wybierane są w oparciu o recenzje i opinie zagranicznych i krajowych specjalistów. W niedalekiej przyszłości planowane są wydania prac oryginalnych, wybieranych do druku w drodze selekcji zgodnie z procesem recenzyjnym.
Za promocję książek odpowiada dr Małgorzata Madej. Konsultantem naukowym wydawnictwa jest dr hab. Piotr Bylica, prof UZ.